Aktualności

Anna Karcz, psycholog dziecięcy: To książki o różnicach, relacjach i drugich szansach

O tym, co wartościowego jest w trzech nowych książkach, które w ramach akcji „Mała książka – wielki człowiek” przedszkolaki mogą otrzymać na własność w bibliotekach, mówi Anna Karcza, psycholog dziecięcy i autorka bloga emocjedziecka.pl. Bobuś, Martyna Skibińska, il. Jacek Ambrożewskim, Wydawnictwo Dwie Siostry „Bobuś” to ciepła, zabawna opowieść o tym, że nawet najbardziej szalony wynalazek nie zastąpi… dobrej relacji. Lucio i Babcia wspólnie tworzą robota, ale tak naprawdę tworzą wspomnienie bliskości, współpracy i bycia razem. Bardzo lubię w tej historii to, że pokazuje sprawczość dziecka. Lucio próbuje, myśli, wpada na pomysły, a Babcia traktuje go serio – i to wspaniale buduje jego

„Patrząc na popularność „Bobusia”, to może się okazać, że kto nie wziął go od razu, nie będzie miał go wcale”

– Ta edycja bogata w trzy książki z pewnością robi wrażenie i sprawia, że chętnych jest więcej niż w ubiegłych latach – mówi Paulina Wandas z Biblioteki Miejskiej w Wieliczce. Również w Wiśle wyprawki szybko znikają. Dom Zdrojowy przy rynku w Wiśle stoi już prawie wiek. Kiedyś mieściło się tu kino Marzenie, dziś całe pierwsze piętro zajmuje Miejska Biblioteka Publiczna im. J. Śniegonia. Starsi czytelnicy mogą tu zajrzeć na Dyskusyjne Kluby: książkowy i filmowy, zagrać w planszówki lub szachy. Na drugim piętrze, w tzw. Gołębniku, dyrektorka placówki Ilona Majewska tworzy salę do zajęć z sitodruku i pracownię animacji poklatkowej, którą

Jak ilustracje uczą dzieci widzieć świat i dlaczego nie każda „ładna” książka jest dobra?

Wyobraź sobie książkę o małej dziewczynce i jej przyjaciółce. Ilustracje są śliczne, pastelowe, wykonane techniką akwareli. W księgarni nieuważnie przewracasz kartki i szybko decydujesz: „Bierzemy”. Dopiero w domu orientujesz się, że coś jest nie tak. A teraz przyjrzyjmy się tej książce bliżej. Po pierwsze, bohaterka – nazwijmy ją Kasią – w każdej scenie wygląda trochę inaczej. Raz jej oczy są duże, a raz małe. Druga bohaterka – Asia – na każdej stronie ma nieco inny kolor włosów. Czy dziewczynki wymieniają się sukienkami? Z tekstu to nie wynika, ale twój przedszkolak już trzy razy zapytał, która bohaterka jest która. Coś leży na

„Czytam dziecku, ale ono nie słucha”. Jakie mogą być przyczyny i co robić w takiej sytuacji?

Kiedy przedszkolak „nie słucha” czytanej mu książki, przyczyna leży zwykle w sposobie lub czasie czytania, zbyt skomplikowanej dla niego treści albo samopoczuciu malca. To nie sygnał, by zrezygnować, tylko coś zmienić. Co to znaczy, że „nie słucha”? W praktyce dziecięce „niesłuchanie” może wyglądać bardzo różnie: maluch wierci się, bawi się klockami, przerywa, ucieka od książki wzrokiem, wstaje i spaceruje po pokoju albo po chwili nic już nie pamięta. W badaniach nad uwagą u przedszkolaków podkreśla się, że ich zdolność do długiego skupienia jest dopiero w budowie, a krótkie epizody rozproszenia to norma, nawet jeśli czytana historia malca interesuje. W wielu opracowaniach dla rodziców

Kiedy książka pomaga powiedzieć „nie”. O tym, jak literatura może wspierać dzieci w stawianiu granic

Dzieci odnajdują w książkach przygódy i emocje, ale też podpowiedzi, jak reagować na trudne dla nich sytuacje. Literatura dziecięca może być świetną nauczycielką mówienia „nie” – jednej z najbardziej potrzebnych, a zarazem najtrudniejszych umiejętności emocjonalnych. Kiedyś uważano, że dzieci nie powinny się sprzeciwiać, a każde „nie” malca to dowód jego „niegrzeczności”. Na szczęście to już przeszłość. Współczesna psychologia rozwojowa kładzie duży nacisk na to, by już kilkulatki w różnych sytuacjach umiały zachować się asertywnie. Asertywność jest umiejętnością jasnego wyrażania swoich potrzeb i emocji oraz stawiania granic w sposób spokojny i uczciwy, bez agresji i naruszania praw innych osób. Jest ściśle

Ambicje, idźcie spać. Czyli dlaczego dzieci wolą proste fabuły od klasyki i czemu to dobra wiadomość

Z „Małym Księciem” albo „Kubusiem Puchatkiem” pod pachą siadasz na brzegu łóżka przedszkolaka. Po jednej stronie zaczyna ziewać, przy drugiej pyta: „A będzie coś śmiesznego?”. „Czy moje dziecko nie ma za grosz gustu, wyobraźni i cierpliwości?”, myślisz. Tymczasem to jest zupełnie normalne. Mama czteroletniej Gosi postanowiła wprowadzić wieczorne czytanie klasyków. Po tygodniu z „Mary Poppins” Gosię wciąż interesował wyłączne latający parasol. Ale gdy pożyczyły z biblioteki książkę o żabie, która konsekwentnie odmawia kąpieli, wieczorne słuchanie stało się obsesją dziewczynki. Byle było o tej żabie. Witajcie w świecie prostych potrzeb! Dzieci w wieku 4–6 lat myślą i przeżywają świat zupełnie inaczej niż dorośli. Dorośli widzą w

Mała książka – wielki człowiek: konkurs dla wydawców rozstrzygnięty

Poznaliśmy twórców i wydawców książek dla dzieci w wieku 7-9 lat, które ukażą się w ramach programu „Mała książka – wielki człowiek”. Już od dziewięciu lat Instytut Książki wyposaża dzieci w bezpłatne wyprawki czytelnicze. W minionym roku po raz pierwszy tytuły przekazywane przedszkolakom zostały wyłonione w trybie konkursowym. Książki przygotowywane z myślą o dzieciach w wieku wczesnoszkolnym, w tym roku również zostały wybrane przez eksperckie jury. Na posiedzeniu, które odbyło się 11 lutego 2025 r. w Warszawie, komisja konkursowa dokonała wyboru trzech zwycięskich projektów. Było to następujące pozycje: Jedna  z nich trafi do pierwszoklasistów jeszcze tej jesieni, przy współpracy ze wszystkimi szkołami

„Nie czytam dziecku, bo się wstydzę…”. Czemu niektórzy rodzice krępują się czytać na głos i jak to zmienić?

Nie ma badań, które określałyby, ilu rodziców wstydzi się czytać na głos swoim dzieciom, ale problem wcale nie jest marginalny. U jego podłoża często leży zawstydzenie towarzyszące im w dzieciństwie podczas głośnego czytania w szkole. Na szczęście krok po kroku da się przełamać ten wstyd, skrępowanie i lęk przed oceną. Chyba wszyscy znamy to ze szkoły: na ławce leży książka, a uczniowie po kolei czytają z niej fragmenty tekstu. Nie wiadomo, w którym momencie pani od polskiego przerwie i wskaże następnego ucznia, by przejął rolę lektora. Nikt nie śledzi treści tekstu, bo wszyscy w napięciu czekają, na kogo teraz wypadnie.

Mała książka – wielki człowiek: podsumowanie 2025 roku

Ponad 800 tys. dzieci obdarowanych książkami, konkurs dla wydawców, rekordowa trasa warsztatów czytelniczych, 1,8 tys. przeszkolonych położnych, kampania społeczna „Czytaj chwilę”. I wiele, wiele więcej. W ramach programu „Mała książka – wielki człowiek” Instytut Książki od lat wyposaża dzieci i ich opiekunów w bezpłatne wyprawki czytelnicze. W 2025 roku książki trafiły do ponad 800 tys. dzieci! Program obejmuje swoim zasięgiem 93% oddziałów położniczych, ponad 90% bibliotek publicznych (w 2025 roku do programu dołączyło kolejnych 70 placówek) oraz wszystkie szkoły podstawowe w kraju. To największy w Europie program bookstartowy, którego siła tkwi w ciągłości i konsekwencji działań. Od początku jego funkcjonowania

Już wkrótce rozpocznie się nabór bibliotek do projektu „Mała książka w drodze”

W 2026 roku wracamy z kolejną odsłoną projektu „Mała książka w drodze”. Już wkrótce rozpoczniemy rekrutację bibliotek publicznych do nowej, wiosennej edycji projektu, w ramach którego organizowane są bezpłatne warsztaty czytelnicze dla dzieci. Warsztaty realizowane są w bibliotekach publicznych uczestniczących w programie „Mała książka – wielki człowiek” i mają na celu wspieranie najmłodszych czytelników oraz ich opiekunów w odkrywaniu radości wspólnego czytania. Zajęcia prowadzone są w formie angażujących spotkań, dostosowanych do wieku dzieci i opartych na wyprawkach czytelniczych przekazywanych w ramach programu. Warsztaty dla trzech grup wiekowych W nowej edycji projektu zaplanowano warsztaty czytelnicze dla dzieci w trzech grupach wiekowych: